PREVOZ PUTNIKA DO LOZNICE

PREVOZ PUTNIKA DO LOZNICE

Najstariji tragovi naseljavanja praistorijskog čoveka na teritoriji Jadra i Loznice, mogu se sa sigurnošću vezivati za period starijeg neolita, odnosno Starčevačke kulture (4500 – 3000. godine pre nove ere). Na osnovu arheoloških podataka, može se pratiti koje je stanovništvo živelo na ovoj teritoriji. Akcenat je na Ilirima, koji su u Jadru ostavili dosta svoje materijalne kulture, a i sam naziv Jadar potiče od Ilira.

Velike promene nastaju sa rimskim osvajanjem Balkanskog poluostrva i pretvaranjem naše teritorije u rimsku provinciju. Prema novoj podeli Jadar je pripao rimskoj provinciji Dalmaciji. Prvo naselje koje se nalazilo na mestu današnje Loznice, još u antičko doba, zvalo se putna stanica „15 milja“, dok se najznačajnije naselje u Jadru zvalo Genzis, a nalazilo se, otprilike, na mestu današnje varošice Lešnice. Po jednom predanju Loznica je dobila naziv po vinovoj lozi, koja se gajila u ovim krajevima, počev od 3.veka naše ere, u doba rimskog cara Proba.

Loznica se prvi put pominje u povelji kralja Milutina, kada je Katarina, supruga Milutinovog brata Dragutina, podigla obližnji manastir Tronošu (1317. godina).

glavna ulicaLoznica se jedan duži period u srednjem veku uopšte ne pominje. Po podatku iz 1533. godine u Loznici je po popisu stanovništva živelo pretežno muslimansko stanovništvo. Od 37 kuća, koliko je Loznica imala po tom popisu, 26 kuća je bilo muslimanskih i 11 hrišćanskih. Već 1600. godine Loznica postaje čisto muslimansko naselje sa 55 kuća. U tom periodu Loznica i Jadar ušli su u sastav Zvorničkog sandžaka sa sedištem u Zvorniku, a Zvornički sandžak je ulazio u sastav Bosanskog pašaluka.

Stanovništvo Loznice, u želji da se oslobodi turske vlasti, aktivno se uključuje u zajedničku borbu srpskog naroda, odmah po izbijanju ustanka 1804. godine. Ustanička borba bila je veoma važna, jer se Turci nisu lako odricali pograničnog dela svoje teritorije iz koga su mogli da ubiraju dažbine i snabdevaju svoju vojsku, kao i da vrše prodore ka centralnom delu ustaničke Srbije. Sve vreme ustaničkog ratovanja od 1804 – 1813. godine, u Loznici i okolini odvijaju se brojne i teške borbe protiv Turaka. Srbi su, osim 1813. godine, Uvek uspevali, ne samo da savladaju, nego i da proteraju Turke preko Drine. Ponovni povratak Turaka u Loznicu 1813. godine i uključenje Loznice i Jadra u Zvornički sandžak, stvorilo je izuzetno tešku situaciju sa kojom se narod nije mirio.

Loznica i Jadar ulaze u sastav Kneževine Srbije za vreme Miloša Obrenovića, donošenjem hatišerifa sultana Mahmuda II, novembra 1833. godine, o pripajanju šest otrgnutih nahija Srbiji. Priključivanjem Loznice i Jadra teritoriji Kneževine Srbije, posle 1834. godine, ukinuto je tursko vlasništvo nad zemljom, i ona je proglašena za slobodni seljački posed čime su ukinuti feudalni odnosi.

Jadarski srez ušao je u sastav Podrinskog okruga, a Loznica istovremeno postaje sedište sreza i okruga, i to ostaje sve do pred kraj 19. veka, kada taj primat preuzima Šabac. Loznica je 30-tih godina 19. veka brojala 295 kuća sa 1203 stanovnika. U njoj se koncetriše upravna i politička vlast Podrinja, razvija se školstvo, otvara bolnica (1882. godine), počinju se graditi industrijski objekti, razvija se zanatstvo, trgovina, pa i bankarstvo. Početkom 20. veka gradi se železnička pruga Šabac – Loznica – Banja Koviljača. Nevelika loznička varoš prerasta iz turske kasabe u moderno gradsko središte.

Stara_apoteka_u_LozniciRatovi 1912 – 1913. godine, a posebno prvi svetski rat 1914 – 1918. godine, za izvesno vreme zaustavljaju privredni razvoj i znatno smanjuju broj stanovnika Loznice i okoline. Po završetku Prvog svetskog rata, Loznica ostaje središte sreza sa oko 5000 stanovnika. Nekoliko posleratnih godina činilo je kratkotrajni period obnove i relativnog privrednog napretka, što je karakterisalo većinu gradova bivše Kraljevine.

Svetska ekonomska kriza 1929 – 1930. godine osetila se i u Jadarskom srezu i Loznici, najviše kroz pad cena poljoprivrednih proizvoda. Privredni uspon počeo je sredinom tridesetih godina, otvaranjem nekoliko trgovačkih i zanatskih radnji u Loznici. Preuzimanje rudnika antimona u Loznici, od strane nemačkih industrijalaca, 30-tih godina, doprinelo je izvesnom jačanju privrede. Međutim taj uspon razvoja privrede Loznice i Jadra prestaje po izbijanju Drugog svetskog rata (1941 – 1945. godina).

Veselin-Misita-Ahiva31. avgusta 1941. Loznica je, zahvaljujući potpukovniku Veselinu Misiti, oficiru vojske Kraljevine Jugoslavije i pripadnicima Četničkog pokreta generala Draže Mihailovića, bila jedini slobodan grad u fašizmom okupiranoj Evropi. Potpukovnik Misita je poginuo prilikom oslobođenja Loznice, i postuhmno je unapređen u čin pukovnika. Opširnije na http://akademskikrug.rs/prvi-oslobodjeni-grad-u-okupiranoj-evropi/ Đorđe Vukmirović

U prvim posleratnim godinama u Loznici je izvršena intezivna izmena u ekonomsko – socijalnom sastavu stanovništva. Korenite izmene strukture privrede Loznice nastaju krajem 50-tih godina, izgradnjom i početkom redovne proizvodnje „Viskoze“ – industije viskoznih proizvoda i celuloze. Obim i značaj industrijske proizvodnje „Viskoze“ ubrzali su razvoj i drugih privrednih oblasti u Loznici (saobraćaj, trgovina, građevinarstvo, zanatstvo, bankarstvo i dr.), koji postaju značajni faktor u ostvarivanju daljeg privrednog razvoja Loznice i poboljšanja životnog standarda građana. Nagli industrijski razvoj Loznice pozitivno se odrazio na uslove života, strukturu i zaposlenost stanovništva.

Uporedo sa razvojem industrije i izgradnjom privrednih objekata, razvija se grad Loznica, sa prigradskim naseljima. U Periodu od 1945 – 1975. godine izgrađeno je oko 3500 stanova u individualnoj svojini. Izgrađeno je ili rekonstruisano 5 osnovnih škola, 4 srednje škole, muzička škola i tri dečija obdaništa. Rekonstruisan je Vukov dom kulture, izgrađen Sportsko rekreativni centar „Lagator“ i Zdravstveno medicinski centar „Dr Milenko Marin“.

Loznica koja je posle rata imala samo nekoliko hiljada stanovnika, generalnim urbanističkim planom iz 1964. godien izrasta u moderan grad koji danas broji više od 40000 stanovnika.

http://togl.rs/

http://togl.rs/virtuelna-tura/index.html

 


Prevodilac

MARKETING

Arhiva vesti