PREVOZ PUTNIKA DO VALJEVA

PREVOZ PUTNIKA DO VALJEVA

Najstariji tragovi boravka ljudi na ovom području potiču iz paleolita i otkriveni su obližnjoj Petničkoj pećini. U prvim vekovima nove ere, prostor današnjeg Valjeva bio je u sastavu Rimske imperije, a po njenom raspadu u okvirima Vizantijskog carstva. Od sačuvanih pisanih dokumenata u kojima se spominje Valjevo, najstariji je otkriven u Dubrovačkom arhivu i datira iz 1393. godine. Valjevo je nastalo kao srednjovekovni trg, na raskrsnici puteva koje su pohodili čuveni dubrovački trgovci.

Uspon Valjeva kao trgovinskog centra i naselja zaustavljen je 1459. godine kada je srednjovekovnu Srbiju osvojila Otomanska imperija. Od srednjovekovnog trga, Valjevo u 16. veku naseljavanjem muslimana postaje orijentalna kasaba. Iako je u periodima austrijsko-turskih ratova povremeno prelazilo u granice Habzburške monarhije ili bivalo pogranično mesto, Valjevo je sve do početka 19. veka uglavnom bilo deo Otomanskog carstva. Vojni planovi iz 18. veka pokazuju da se Valjevo već tada prostiralo na obe obale Kolubare, na mestu gde je i današnje gradsko jezgro. U putopisima iz tog perioda opisuju ga: Luj Žedeon (1624. godine), Evlija Čelebija (1660), Joakim Vujić (1826), Feliks Kanic (1860. i 1888) i drugi.

U centru grada, na desnoj obali Kolubare, nalazi se stara čaršija iz turskog vremena – Tešnjar, poreklom iz 17. veka, ali je današnji izgled s kraja 19. veka. Najstarija sačuvana zgrada u Valjevu je Muselimov konak iz 18. veka u kojem su bili zatočeni knezovi Aleksa Nenadović i Ilija Birčanin pre pogubljenja u februaru 1804. Ovaj događaj, poznat u srpskoj istoriji kao „seča knezova“, ubrzao je ustanak protiv viševekovne turske okupacije tako da sada Muselimov konak predstavlja Muzej Prvog i Drugog srpskog ustanka. Sa brežuljka iznad centra grada dominira Kula Nenadovića iz 1813. godine, koja je u to vreme služila kao barutana, a obnovio ju je 1836. godine knez Miloš Obrenović. Kula je restaurirana kao jedinstveni spomenik kulture.

Novija istorija Valjeva povezana je sa pokretima za nacionalno oslobođenje i svetskim ratovima. Valjevo je bilo prvo veće oslobođeno mesto u Prvom srpskom ustanku protiv Osmanlijskog carstva, 20. marta 1804. godine. Taj dan simbolizuje težnju Valjevaca za slobodom i smatra se početkom razvoja varoši evropske arhitekture i duha, tako da se obeležava kao Praznik Grada. Najveći urbanistički procvat i građanski uspon Valjevo je doživelo krajem 19. i početkom 20. veka kada su izgrađene zgrada Valjevske gimnazije, Opštinskog i Okružnog suda, Valjevske štedionice, hotela “Grand“ i “Sekulić“…

U blizini Valjeva u Prvom svetskom ratu, 1914. godine, odigrala se Kolubarska bitka, kojom je komandovao general Živojin Mišić i u kojoj je srpska vojska žestoko porazila austrougarske trupe. Posle velike bitke ceo grad je pretvoren u ratnu bolnicu što je  u slici “Valjevska bolnica“ ovekovečila slikarka Nadežda Petrović, umrla od tifusa u Valjevu 1915. negujući ranjenike. Ogromnu pomoć pružili su tada lekari i sestre stranih misija.

Drugi svetski rat ostavio je dubok trag na valjevski kraj. Prvi susret sa partizanima, vođa Komunističke partije Jugoslavije Josip Broz Tito imao je septembra 1941. u selu Robaje, nadomak Valjeva. Istovremeno, na obližnjoj Ravnoj Gori general vojske Kraljevine Jugoslavije Dragoljub Mihajlović formirao je četnički pokret lojalan monarhiji. Na brdu Vidrak iznad Valjeva dominira Spomenik borcima revolucije u liku Stjepana Filipovića, komuniste obešenog u Valjevu 1941. godine.

Od šezdesetih godina prošlog veka Valjevo je doživelo industrijsku ekspanziju otvaranjem više velikih privrednih objekata i razvojem namenske industrije “Krušik“ iz predratnog “Vistada“, metaloprerade, prehrambene industrije, štamparstva, kožarstva, drvoprerade, poljoprivrednog zadrugarstva…

Valjevo je administrativni, privredni, kulturno-prosvetni i zdravstveni centar Kolubarskog upravnog okruga. Valjevo ima nešto preko 90.000 stanovnika, od kojih oko dve trećine pripada gradskoj populaciji. Grad je formiran na obalama reke Kolubare, u kotlini okruženoj vencem valjevskih planina. Ceo kraj ima umereno kontinentalnu klimu. Oko 30% teritorije je pokriveno šumom kojom dominiraju bukva i četinari, a ceo kraj obiluje brojnim pašnjacima, livadama i voćnjacima.

Valjevo ima veliki razvojni potencijal. Relativno mala udaljenost od Beograda (94km), raskrsnica magistralnih puteva, blizina autoputa Beograd – Požega (u izgradnji), pruga Beograd – Bar, predstavljaju dobru infrastrukturnu osnovu za ekonomski razvoj.

Valjevo je danas moderan grad, ali i grad bogate istorije, tradicije i kulture. O tome svedoči i očuvano gradsko jezgro sa administrativnim zgradama, javnim ustanovama i spomenicima kulture, zgradom Narodnog muzeja i Valjevske gimnazije, galerijama, Grand hotelom, pešačkim zonama i starim trgovačkim ulicama, malim trgovima i parkovima, brojnim spomenicima, uređenim kejom Kolubare. U centru grada, na desnoj obali Kolubare, nalazi se Tešnjar – autentična srpska čaršija iz perioda turske vladavine. Poreklom je iz 17. veka, ali je očuvan izgled s kraja 19. veka. U Tešnjaru su snimljeni mnogi domaći filmovi i serije.

Valjevo i okolina imaju značajne turističke potencijale, najpre kada je u pitanju planinski, banjski, rekreativni, verski ili avanturistički turizam. Istakli bi planinu Maljen sa čuvenom visoravni Divčibare, koja  je najpopularnija. To je prva planina na koju se nailazi idući iz Beograda ili iz pravca Vojvodine. Leti je pogodna za odmor i rekreativni turizam usled povoljne vazdušne klime, a zimi za sportove i boravak na snegu. Ceo venac valjevskih planina privlači ljubitelje vožnje terenskim vozilima, biciklste, obožavaoce kanjoninga i speleologije, dok je reka Gradac jedna od najomiljenijih za ljubitelje sportskog ribolova (fly fishing) u ovom delu Evrope.

Kao značajana turistička destinacija u etno-istorijskom smislu izdvaja se selo Brankovina, dok manastiri Lelić, Ćelije i Pustinja privlače veliku pažnju vernika i hodočasnika.

Valjevo se urbanističko-arhitektonskim rešenjima još iz sredine 19.veka, počelo razvijati i graditi sa ulicama koje se seku pod pravim uglom i karakterističnim modernim građevinama tog vremena. Pored toga je jedan od retkih gradova koje se može pohvaliti kao grad sa dve čaršije, jednom modernom i drugom koja datira još iz vremena turske vladavine.

Dan Grada je 20. mart, datum kada je Valjevo u Prvom srpskom ustanku 1804. godine oslobođeno od Turaka i kada počinje razvoj modernog grada sa evropskim obeležjima. Kao svoj duhovni praznik Grad Valjevo slavi Duhovski Ponedeljak.

http://tov.rs/


Arhiva vesti

Translate »